Những năm gần đây, Gitanjali xuất hiện như một biểu tượng khi tinh thần đổi mới của giới trẻ trở thành động lực tạo nên các mô hình khởi nghiệp mới. Năng lượng của cô bé này luôn tạo nên sức hút đặc biệt khi mỗi sáng tạo đều chứa đựng mong muốn đóng góp thiết thực cho xã hội. Hành trình của Gitanjali vì thế liên tục trở thành nguồn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ toàn cầu.

Nền móng tinh thần sáng tạo của Gitanjali

Là người Mỹ gốc Ấn, sinh ra tại Ohio rồi lớn lên ở Colorado, Gitanjali đam mê khoa học từ năm 10 tuổi.

Gitanjali Rao được xem là một thiên tài khoa học trẻ tuổi nhất nước Mỹ

Tuổi thơ của Gitanjali tại Colorado cho thấy niềm say mê khoa học đến rất sớm - khi cô còn đang học mẫu giáo đã liên tục tìm tòi cách thức hoạt động của các vật dụng trong căn nhà nhỏ. Sự hình thành tư duy độc lập từ môi trường gia đình góp phần nuôi dưỡng tinh thần đóng góp qua từng thử nghiệm. Cũng từ đó, hành trình của giới trẻ trong khoa học được mở rộng khi Gitanjali bắt đầu nuôi dưỡng ước mơ đầy truyền cảm hứng.

Trong môi trường học thuật giàu tính thực hành, Gitanjali dần học cách đặt câu hỏi về những vấn đề đời sống thay vì chỉ tiếp thu kiến thức. Từ đây, ý thức khởi nghiệp hình thành tự nhiên khi cô muốn biến các ý tưởng thành công cụ cải thiện cộng đồng. Những trải nghiệm ấy củng cố niềm tin rằng giới trẻ hoàn toàn có thể tạo ra thay đổi nếu biết dựa vào khoa học để truyền cảm hứng cho xã hội.

Gitanjali Rao, 13 tuổi, đến từ Lone Tree, Colorado, trong phòng thí nghiệm tại Denver Water

Hành trình biến ý tưởng thành giải pháp

1. TETHYS (2017) - Thiết bị kiểm tra chì trong nước

Khi cuộc khủng hoảng nước nhiễm chì xảy ra tại Flint (Michigan), hầu hết chúng ta chỉ đọc báo và thấy “tội nghiệp”.

Nhưng Gitanjali, lúc 10–11 tuổi, đặt câu hỏi: “Làm cách nào để tôi có thể phát hiện chì trong nước một cách nhanh và rẻ hơn cho người dân?

Gitanjali Rao đang thử nghiệm thiết bị của mình

Từ đó ra đời Tethys - thiết bị dùng carbon nanotubes kết hợp bộ xử lý nano để đo hàm lượng chì và gửi dữ liệu qua smartphone.

Thiết bị kiểm tra nồng độ chì trong nước chỉ trong 10 giây

Sáng chế này giành giải Young Scientist Challenge 2017 và đưa tên tuổi của Gitanjali vào bản đồ khoa học trẻ thế giới, đánh dấu bước ngoặt lớn trong hành trình phát triển của một người trẻ yêu khoa học. 

Thiết bị sử dụng cảm biến carbon nanotube kết hợp smartphone, giúp giới trẻ nhận ra tinh thần khởi nghiệp có thể bắt đầu từ một vấn đề rất gần gũi, qua đó truyền cảm hứng rộng khắp.

Phát minh Tethys đã giúp Gitanjali Rao nhận giải thưởng Young Scientist Challenge vào năm 2017

Tác động của phát minh này vượt qua phạm vi khoa học bởi khả năng ứng dụng vào hệ thống xử lý nước ở các đô thị. Các chuyên gia nhận định nếu được sản xuất đại trà, Tethys có thể giúp giảm thiểu chi phí kiểm tra nguồn nước và mang lại đóng góp kinh tế rất lớn. Điều này chứng minh Gitanjali là đại diện tiêu biểu  cho giới trẻ đam mê khám phá. Đồng thời xác định rõ định hướng khoa học vào con đường khởi nghiệp thực tế.

2. EPIONE (2019) - Công nghệ hỗ trợ xác định nguy cơ nghiện opioid

Việc lạm dụng thuốc giảm đau (opioid) là một trong những khủng hoảng y tế lớn của Mỹ. Gitanjali tiếp tục đặt câu hỏi: “Làm thế nào để phát hiện sớm tình trạng nghiện trước khi nó trở nên nguy hiểm?”

Câu trả lời là Epione - công nghệ phát hiện protein chỉ dấu (biomarker) của việc lạm dụng thuốc, giúp hỗ trợ can thiệp sớm trước khi vấn đề trở nên trầm trọng.

Epione là thiết bị sử dụng machine learning để hỗ trợ đánh giá mức độ nghiện opioid - một vấn đề gây ảnh hưởng lớn đến kinh tế và sức khỏe cộng đồng tại Mỹ. Gitanjali phát triển ý tưởng này khi nghe về các trường hợp lạm dụng thuốc giảm đau trong cộng đồng và muốn tìm một giải pháp giúp giảm thiểu rủi ro. Dự án thể hiện tinh thần khởi nghiệp trách nhiệm của giới trẻ nhằm truyền cảm hứng thay đổi xã hội.

Việc làm dụng thuốc giảm đau trong quá trình điều trị có thể gây nghiện

Nếu Epione được phát triển hoàn thiện và tích hợp vào hệ thống bệnh viện, chi phí điều trị và giám sát có thể giảm mạnh, đồng thời tăng hiệu quả trong phòng ngừa nghiện. Điều này mang lại đóng góp đáng kể cho kinh tế y tế công cộng. Sự tiên phong của Gitanjali tiếp tục trở thành minh chứng cho năng lực sáng tạo của giới trẻ.

3. KINDLY (2020) - Công cụ AI chống bắt nạt trực tuyến

Kindly là một nền tảng AI được Gitanjali phát triển cùng UNICEF vào năm 2020 nhằm ngăn chặn hành vi bắt nạt trên mạng. Dự án được tạo ra từ mong muốn đóng góp vào môi trường Internet lành mạnh hơn, nơi giới trẻ có thể phát triển mà không đối mặt với tổn thương tinh thần. Qua đó, hành trình của Gitanjali tiếp tục truyền cảm hứng về cách công nghệ AI hỗ trợ khởi nghiệp xã hội.

Nếu một bạn trẻ chuẩn bị gửi đi lời nói có thể gây tổn thương, hệ thống sẽ cảnh báo: “Bạn có chắc mình muốn gửi tin nhắn này không?”

Thế giới ảo là nơi con người bộc lộ phần “con” lộ liễu mà không lo sợ 

Công cụ này nhắm đúng vào một vấn đề nhức nhối: cyberbullying, vốn là nguyên nhân gây trầm cảm, tự ti, và nhiều hệ quả tiêu cực với giới trẻ.

Giới chuyên môn cho rằng nếu được triển khai rộng rãi, công cụ này có thể giảm thiểu tác động kinh tế của các vấn đề tâm lý học đường chữa trị về sau. Một lần nữa, Gitanjali chứng minh rằng giới trẻ hoàn toàn có thể điều khiển AI để tạo ra đóng góp tích cực. 

4. Đề xuất nghiên cứu về phát hiện carbon dioxide và công nghệ chẩn đoán bệnh sớm

Bên cạnh các phát minh trên, Gitanjali còn thử nghiệm thiết bị đo nồng độ carbon dioxide trong môi trường nhằm hỗ trợ cảnh báo chất lượng không khí. Sự tìm tòi này đến từ trăn trở về sức khỏe cộng đồng và mong muốn đóng góp vào giải pháp môi trường. Điều đáng chú ý là khả năng truyền cảm hứng từ Gitanjali khiến nhiều bạn trẻ quan tâm đến khoa học môi trường hơn.

Cô cũng từng tham gia các nghiên cứu nhỏ về cảm biến nano dùng cho chẩn đoán bệnh sớm - một hướng mở ra cơ hội khởi nghiệp trong lĩnh vực y sinh. Nếu thành công, công nghệ này có thể giảm chi phí xét nghiệm và tạo ra giá trị kinh tế đáng kể. Qua các dự án, Gitanjali giúp giới trẻ hiểu rằng sáng tạo không gói gọn trong một lĩnh vực mà có thể mở rộng theo đóng góp của mỗi cá nhân. Từ đó, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho mọi người tự tin phát huy khả năng sáng tạo.

Nồng độ CO2 tăng cao đe dọa giới hạn nóng lên toàn cầu và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của con người

Tác động toàn cầu - khi một người trẻ định vị lại ý nghĩa của khoa học

Sự xuất hiện của Gitanjali trên TIME với danh hiệu Kid of the Year cho thấy sức ảnh hưởng của giới trẻ trong thế kỷ mới đã thay đổi mạnh mẽ. Những dự án của cô tạo ra đóng góp thiết thực và chứng minh rằng khoa học hoàn toàn có thể song hành cùng khởi nghiệp. Nhờ đó, hình ảnh của Gitanjali trở thành cầu nối truyền cảm hứng giữa tri thức và hành động.

Nhiều tổ chức giáo dục hiện sử dụng câu chuyện của Gitanjali như một ví dụ điển hình để khuyến khích giới trẻ bắt đầu dự án riêng. Điều này mang lại tác động kinh tế lâu dài vì thúc đẩy sự xuất hiện của nhiều mô hình khởi nghiệp mới. Từ đây, Gitanjali tiếp tục đóng vai trò người kể chuyện truyền cảm hứng nhất của thế hệ công nghệ.

Ở tuổi mà nhiều người còn lo bài kiểm tra Toán, Gitanjali đã trở thành biểu tượng sáng tạo giáo dục STEM toàn cầu. Khi cô không chỉ là người tạo ra công nghệ mà còn là gương mặt tượng trưng cho khả năng sáng tạo không giới hạn của thế hệ trẻ. Những công nhận nổi bật:

• Kid of the Year 2020 – TIME vinh danh

• Forbes 30 Under 30 – Science (2019)

• Chiến thắng cuộc thi Discovery Education 3M Young Scientist Challenge

• Diễn giả TED, khách mời tại hàng loạt sự kiện quốc tế

• Được mời đến Nhà Trắng, xuất hiện cùng Đệ nhất phu nhân Jill Biden

• Thực hiện workshop khoa học tại hơn 40 quốc gia

Gitanjali Rao, biểu tượng sáng tạo giáo dục STEM toàn cầu

Điểm đặc biệt của Gitanjali nằm ở cách cô đặt câu hỏi mỗi khi nhìn thấy vấn đề xảy ra ngoài đời thực:

• Nước sinh hoạt bị nhiễm chì?

• Thanh thiếu niên bị bắt nạt trên mạng?

• Khủng hoảng lạm dụng thuốc giảm đau tại Mỹ?

Với Gitanjali, đó không chỉ là “tin tức”. Đó là bài toán - và bài toán thì cần giải pháp. Câu chuyện của cô cho thấy giới trẻ hoàn toàn có thể biến khoa học thành nền tảng cho những mô hình khởi nghiệp giàu giá trị nhân văn. Với sự tự tin về chính bản thân mình, Gitanjali đã và đang đóng góp rất nhiều cho khoa học. Chính vì thế, hình ảnh của Gitanjali sẽ tiếp tục truyền cảm hứng cho thế hệ bước tiếp sau cô.